Handhaving op de Wet DBA: wat gemeenten nu moeten regelen bij zzp-inhuur

Wat er sinds 2025 is veranderd

Tot eind 2024 legde de Belastingdienst alleen correcties op bij kwaadwillendheid. Sinds 1 januari 2025 kan dat bij iedere opdracht waarbij feitelijk sprake is van een dienstverband. Voor gemeenten, provincies en waterschappen betekent dit dat iedere zzp-inhuur vooraf getoetst moet worden, ook als de opdracht al jaren op dezelfde manier loopt.

De wet zelf is niet veranderd. Wat veranderd is, is dat de Belastingdienst het bestaande toetsingskader nu ook toepast. Dat kader is in 2023 door de Hoge Raad aangescherpt in het Deliveroo-arrest.

De gezichtspunten uit het Deliveroo-arrest

De Hoge Raad noemt negen gezichtspunten die samen bepalen of iemand werknemer of zelfstandige is. Geen van de punten is op zichzelf beslissend; het gaat om het totaalbeeld.

• De aard en de duur van de werkzaamheden
• De manier waarop het werk en de werktijden worden bepaald
• De inbedding van het werk en van de persoon in de organisatie
• Of er een verplichting is om het werk persoonlijk uit te voeren
• Hoe de afspraken tussen partijen tot stand zijn gekomen
• Hoe de beloning wordt bepaald en uitgekeerd
• De hoogte van de beloning
• Of de opdrachtnemer commercieel risico loopt
• Of de opdrachtnemer zich in het economisch verkeer als ondernemer gedraagt, bijvoorbeeld door acquisitie, meerdere opdrachtgevers en een eigen fiscale positie

Let op: inbedding weegt bij de overheid vaak zwaar. Een zzp'er die een vaste functie in de formatie vervult, met een eigen werkplek en leidinggevende, scoort op dit punt al snel als werknemer.

Zo toets je een opdracht vooraf

Begin bij de opdracht, niet bij de persoon. Omschrijf het resultaat, de looptijd en de mate van vrijheid. Loop daarna de gezichtspunten door en noteer per punt hoe de opdracht scoort. Twijfel je, dan is detachering vaak de veiligere vorm: dezelfde professional, maar met Bright als werkgever.

Wat je vastlegt in het dossier

Per inhuur: de opdrachtomschrijving, de uitgevoerde toets met uitkomst, de overeenkomst van opdracht en de KvK- en verzekeringsgegevens van de zzp'er. Zo kun je bij een controle van de Belastingdienst of de accountant laten zien dat de afweging bewust is gemaakt.

Wat Bright doet

Voor iedere zzp-opdracht die via Bright loopt, voeren wij de toets vooraf uit en leggen we de uitkomst vast in het inhuurdossier. Past de vorm niet, dan zeggen we dat en bieden we een alternatief. Lees hoe we dat borgen.